Bacillus subtilis và những điều cần biết

Ngày đăng 13-12-2017

Bacillus subtilis– chủng vi khuẩn sinh bào tử, là sinh vật tự nhiên của đường ruột, có sức sống mãnh liệt, thuộc nhóm vi khuẩn có lợi probiotic. Bacillus subtilis và khả năng chịu đựng các điều kiện môi trường khắc nghiệt. Hãy cùng tìm hiểu những vấn đề cơ bản về Bacillus subtilis nhé.

Giới thiệu về Bacillus subtilis

Men vi sinh là những vi khuẩn có lợi trong đường ruột, bổ sung nhằm mục đích hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa, cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột. Trong số các vi khuẩn, Bacillus subtilis là  lợi khuẩn có nhiều công dụng nổi trội.

Bacillus subtilis là lợi khuẩn được sử dụng trong nhiều loại men vi sinh

Bacillus subtilis thuộc chi Bacillus subtilis, còn có tên gọi khác là trực khuẩn cỏ hoặc trực khuẩn cỏ khô, là loại vi khuẩn Gram dương

Bacillus subtilis dạng hình que, có khả năng tạo bào tử cũng như chịu đựng điều kiện môi trường khắc nghiệt. Cơ quan An toàn thực phẩm châu Âu, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ đã đánh giá vi khuẩn thuộc chủng Bacillus subtilis và các chất chiết xuất từ vi sinh vật rất an toàn khi sử dụng cùng vào thực phẩm và có lợi ích kinh tế lớn.

Bacillus subtilis có thể phân chia đối xứng tạo thành hai tế bào con, hoặc không đối xứng, tạo thành bào tử trong điều kiện môi trường bất lợi như hạn hán, bức xạ cực cao, môi trường nghèo dinh dưỡng. Các tế bào vi khuẩn có thể tự tạo ra các chất kháng sinh hoặc giết chết đồng loại để tìm dinh dưỡng trong điều kiện môi trường sống khắc nghiệt, trước giai đoạn hình thành bào tử.

Bởi tính ổn định cao của Bacillus subtilis trong điều kiện khắc nghiệt nên vi sinh vật này trở thành một trong những ứng cử viên hoàn hảo với các ứng dụng chế phẩm sinh học hoặc trong đồ uống , thực phẩm, khử trùng. Cụ thể:

Bacillus subtilis thường có trong sản phẩm ở trạng thái bào tử, do vậy, khi uống vào, nó không bị acid và các men tiêu hóa ở dịch vị dạ dày phá hủy. Ở ruột, bào tử phát triển thành thể hoạt động, giúp cân bằng hệ vi sinh có lợi trong đường ruột, cải thiện hệ thống tiêu hóa sau khi sử dụng kháng sinh thời gian dài.

Tính chất của lợi khuẩn Bacillus subtilis

Bacillus subtilis là lợi khuẩn tự nhiên có ở hệ vi khuẩn đường ruột con người.

Bacillus subtilis bền vững ở nhiệt độ cao lên tới 800 độ C nên không bị tác động khi bổ sung vào thực phẩm hàng ngày. Có thể bổ sung Bacillus subtilis  tinh khiết cùng những loại thực phẩm nướng, sữa chua, đồ uống có cồn…và không giới hạn các kiểu phối hợp khác.

Bacillus subtilis có thể sử dụng trong men vi sinh (dạng nước) nhờ khả năng phân tán nhanh trong hệ tiêu hóa cũng như có thể chịu đựng các điều kiện môi trường khắc nghiệt, môi trường acid trong hệ tiêu hóa của con người.

Các nghiên cứu khoa học tới Bacillus subtilis có giá trị về khoa học cao và khuyến khích việc dùng Bacillus subtilis ở người.

Bacillus subtilis không bị phân hủy trong môi trường acid dạ dày

Bacillus subtilis khi đi vào cơ thể có tác dụng theo các cơ chế chủ yếu: Cạnh tranh với mầm gây bệnh, trung hòa độc tố, kích thích miễn dịch của cơ thể vật chủ.

Tính an toàn của Bacillus subtilis

Bacillus subtilis  được sử dụng phổ biến ở Nhật Bản trong các món ăn cổ truyền từ ngàn năm trước, rất an toàn đối với con người. Ở châu Âu, Mỹ, vi khuẩn này được chỉ định về an toàn thực phẩm, tiếng Anh gọi là QPS hay GRAS.

Bacillus subtilis đã được chứng minh là rất an toàn và có tác dụng phụ với liều uống lớn. Bacillus subtilis cũng đã được nghiên cứu tính chất an toàn và khả năng tồn tại, phát triển ở ruột . Bacillus subtilis đã được định danh tên chủng bằng công nghệ gen đề xuất bởi tổ chức Lương thực Quốc tế (FAO), tổ chức Y tế thế giới (WHO),..  vì vậy mang lại thông tin an toàn hơn với người sử dụng, khác với nhiều sản phẩm trên thị trường hiện nay, vi khuẩn sử dụng chỉ xác định tên chủng bằng phương pháp cổ điển.

Cơ chế tác dụng của Bacillus subtilis

Bacillus subtilis

Khi uống Bacillus subtilis, bào tử  có thể tồn tại trong môi trường acid dạ dày, và vì thế sẽ đi qua dạ dày an toàn, tới ruột và nảy mầm thành lợi khuẩn.  Một lượng bào tử sống nhất định sẽ giúp tạo hệ vi khuẩn có lợi cho hệ thống tiêu hóa, cung cấp chất dinh dưỡng và kích thích hệ miễn dịch. Bacillus subtilis tuyệt đối an toàn nên không sản sinh bất kỳ độc tố nào ảnh hưởng đến sức khỏe con người..

Bacillus subtilis có vai trò quan trọng đối với việc giữ ổn định thế bình quân vi khuẩn đường ruột thông qua cơ chế cạnh tranh sinh tồn, và khả năng gây ức chế vi khuẩn đường ruột.

Bacillus subtilis có hệ thống enzyme khá hoàn chỉnh, các enzyme cenlulase chuyển đổi chất xơ thành các loại đường dễ tiêu, enzyme có khả năng thủy phân lipid,glucid, protid, lecitinase thủy phân các chất béo phức hợp, enzyme phân giải gelatin, ezyme phân giải fibrin và một loại enzyme giống lysozyme có tác dụng trực tiếp dung giải một vài loại vi khuẩn Proteus gây bệnh trong đường ruột.

Công dụng của Bacillus subtilis

Bacillus subtilis có nhiều tác dụng

Loại vi khuẩn hiệu quả và an toàn nhất sử dụng ở ngành công nghệ sinh học

Bacillus subtilis có nhiều tác dụng có lợi cho sức khỏe như chống kích thích hệ miễn dịch, đông máu, phòng nhiễm khuẩn đường tiết niệu ở người cao tuổi.

Bacillus subtilis có thể sản sinh ra các enzyme tiêu hóa: Amylase, Protease, Cellulose … giúp cải thiện tiêu hóa và tăng cường hấp thụ chất dinh dưỡng.

Việc bổ sung lợi khuẩn Bacillus subtilis trong các loại men vi sinh sẽ giúp tạo ra hệ vi khuẩn có lợi cho hệ tiêu hóa, cung cấp thêm chất dinh dưỡng và giúp hệ miễn dịch khỏe mạnh.

Có khả năng đồng hóa một vài vitamin như B2 (Riboflavin) có trò quan trọng đối với hoạt động sống cơ thể động thực vật, có mặt trong các tế bào, tham gia vào quá trình dinh dưỡng cũng như hô hấp của sinh vật

Đã được Các nhà khoa học của Trường Đại học Hoàng gia Holloway (London- Anh Quốc) chứng minh rằng Bacillus subtilis rất an toàn và không có tác dụng phụ với liều lượng lên đến 1 x 1011 cfu/ngày.

Bacillus subtilis có thể sản sinh nhiều enzyme, nhưng quan trọng nhất là 2 loại enzyme trong hệ thống men tiêu hóa: amylase và protease.

Bacillus subtilis có khả năng sinh tổng hợp một số chất kháng sinh làm ức chế sinh trưởng, tiêu diệt các vi sinh vật khác, tác dụng lên nấm gây bệnh và vi khuẩn Gram(-) , Gram(+).

Bảo quản Bacillus subtilis

Bacillus subtilis bền vững ở tận nhiệt 800C và nó được bào chế dưới dạng bào tử tinh khiết (>99,99%), nên sản phẩm có thể được bảo quản vô thời hạn ở nhiệt độ phòng với điều kiện đóng gói kín hoàn toàn. Điều này không thể thực hiện ở sản phẩm probiotic của các sinh vật không có khả năng tạo bào tử, ví dụ như các Lactobacillus.

Bacillus subtilis ở dạng bào tử là dạng đang biến đổi, có ý nghĩa lớn đối với y học cũng như khoa học nghiên cứu đồng thời được ứng dụng trong các ngành công nghiệp chế biến thực phẩm, sản phẩm chăn nuôi.